عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
65
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
داشتهايم . هر چند سهروردى مورد عنايت استادش بود وبعنوان يكى از خليفگان أو شناخته مىشد امّا هيچ گاه نتوانست نمايندهء أفكار ونشاندهندهء كامل زواياى تصوّف عشقآميز استادش باشد . دوران رياضت سهروردى را دوازده سال دانستهاند كه در اين مدّت هر روز سه دانه از خرما ميخورد وهر هفت روز يك مرتبه آب مىنوشيد ودر ايّامى كه به مقام ارشاد رسيد سى سال نخفت . در حلقه سهروردى جمع زيادى از سوختگانى كه كمال را در طريقت أو مىدانستند ، جمع شده بودند كه از آن جمع ، تاريخ نام كساني همچون بدليسى - معروف به شيخ عما ياسر - وروزبهان كبير مصرى وإسماعيل قصرى وحسن بلغارى وحسين سقا را نگاه داشته است . هر چند همهء اين شاگردان در يك رتبه نبودهاند امّا كمالى كه همه اينان در محضر سهروردى دستياب كردند باعث پديد آمدن سلاسل چندى شد كه أبو النجيب را در سلسلهء مشايخ خود داشت واز ميان آن سلسلهها مىتوان به سلسلهء كبرويّه وزاهديهء اردبيليّه وسهرورديّه اشاره كرد « 1 » . يكى از شاگردان أبو النجيب كه در ميانهء صوفيان رتبتى بلند يافت شهاب الدّين أبو حفص عمر سهروردى است كه به سال 539 ه . ق در سهرورد بزاد . ظاهرا در جوانى به بغداد رفت ودر محضر عمويش أبو النجيب - كه هم حجرهء أو هم بود - به شاگردى نشست واز محضر ديگر كسان همچون أبو القاسم بن فضلان وأبو المظفر هبة اللّه وأبى زرعه مقدسي نيز بهرهها برد . در حوزهء تصوّف نيز از عمويش - أبو النجيب - وشيخ عبد القادر گيلانى بهرهها برد . ديگر از ناموران اين سلسله كه تربيت از دست شهاب الدّين سهروردى گرفت شيخ نجيب الدّين علي بن بزغش شيرازي است كه « عالم بوده وعارف ، سرچشمهء علوم ومعارف » « 2 » . آوردهاند كه پدرش در رؤياي شبانه حضرت أمير ( ع ) را در خوردن غذائى همراهى كرد وبشارت ظهور فرزندى « نجيب وصالح » از صلب خود را از زبان ايشان
--> ( 1 ) . آنچه در اينجا در بارهء أبو النجيب آوردهام ، برگرفتهاى است از مقدّمهء فاضلانهء أستاذ نجيب مايل هروى بر آداب المريدين همو . بنگريد : آداب المريدين ، مقدّمه . ( 2 ) . بنگريد : نفحات الأنس ص 473 .